Πώς η πατάτα άλλαξε τον κόσμο

Από τους Ισπανούς εξερευνητές στην Ευρώπη κι από εκεί σε κάθε σπίτι!

Ίσως θα έχετε δει πως όταν ένα φυτό πατάτας ανθίζει, μαζί του ανθίζουν και κάποια χαρακτηριστικά μοβ λουλούδια. Αυτό που πιθανόν δεν ξέρετε είναι ότι η Μαρία Αντουανέτα αγαπούσε τόσο αυτά τα άνθη που τα έβαζε στα μαλλιά της, ενώ ο σύζυγός της, Λουδοβίκος XVI, έβαζε ένα τέτοιο στην κουμπότρυπα των ρούχων του, δημιουργώντας μια σχετική μόδα για τους Γάλλους Αριστοκράτες της εποχής. Λέγεται ότι όλο αυτό είχε ως σκοπό οι Γάλλοι αγρότες να πεισθούν να καλλιεργούν αυτό το νέο και παράξενο τρόφιμο, δηλαδή την πατάτα.

 

Η παραπάνω είναι μία μόνο από τις ιστορίες που έχουν δημιουργήσει τον τεράστιο μύθο της πατάτας. Σήμερα φυσικά η καλλιέργειά της είναι από τις πλέον διαδεδομένες παγκοσμίως. Μέχρι να συμβεί αυτό όμως, μεσολάβησαν πολλά μεταβατικά στάδια.

 

Σύμφωνα με πολλούς ερευνητές, όταν η πατάτα έφτασε στην Ευρώπη κατά την περίοδο των Μεγάλων Ανακαλύψεων έπαιξε κομβικό ρόλο στην καταπολέμηση της πείνας. Όπως ισχυρίζεται μάλιστα ο ιστορικός William H. McNeill «με την τροφοδότηση των ταχέως αναπτυσσόμενων πληθυσμών, πολλά ευρωπαϊκά έθνη κατάφεραν να γίνουν κυρίαρχα, από το 1750 μέχρι το 1950». Η πατάτα, με άλλα λόγια, όσο κι αν δεν το περιμένετε, συνδέεται άμεσα με την άνοδο της Δύσης!

Άλλες έρευνες θεωρούν ότι κλειδί για την εξέλιξη της πατάτας ήταν η καλλιέργειά της από χωρικούς των Άνδεων. Αυτοί καλλιέργησαν διαφορετικές ποικιλίες πατάτας σε διαφορετικά χωριά με διαφορετικά υψόμετρα, πετυχαίνοντας έτσι μοναδική ποικιλία γεύσεων.

 

Το βέβαιο πάντως είναι ότι η αρχή έγινε από τους Ισπανούς, όταν οι άνθρωποι που αποτελούσαν την αποστολή του κατακτητή Φρανθίσκο Πιθάρρο παρατήρησαν τους Ινδιάνους της Αμερικής να τρέφονται με αυτά τα παράξενα, στρογγυλά αντικείμενα. Αυτή η νέα τροφή εξαπλώθηκε γρήγορα και μέσα σε τρεις δεκαετίες οι Ισπανοί αγρότες εξήγαγαν πατάτες στη Γαλλία και την Ολλανδία. Η πρώτη επιστημονική περιγραφή της πατάτας καταγράφηκε το 1596, όταν ο Ελβετός φυσιοδίφης Gaspard Bauhin της έδωσε το όνομα “Solanum tuberosum esculentum”.

 

Η πορεία της πατάτας ανά τους αιώνες σίγουρα κρύβει πολλές ενδιαφέρουσες ιστορίες για όλους εμάς που την αγαπάμε και θεωρούμε δεδομένη την παρουσία της στο καθημερινό τραπέζι μας.

 

Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για το πώς η πατάτα άλλαξε τον κόσμο, δείτε εδώ το σχετικό, εξαιρετικό αφιέρωμα του περιοδικού Smithsonian. Μια μεγάλη έρευνα που σίγουρα θα απολαύσετε.

 

Πηγή: www.smithsonianmag.com